Ուսումնական այց Կոպենհագեն

Ուսումնական այց Կոպենհագեն․ երիտասարդների մասնակցության և քաղաքացիական ներգրավվածության լավագույն փորձի ուսումնասիրություն

2026 թվականի ապրիլի 20-24-ը «Դիլիջանի երիտասարդական համագործակցության կենտրոն» ՀԿ-ի (YCCD) նախագահ Արթուր Ղազարյանը մասնակցել է Դանիայի Կոպենհագեն քաղաքում կազմակերպված միջազգային ուսումնական այցին։ Այցը համախմբել էր Արևելյան գործընկերության երկրների ներկայացուցիչներին՝ նպատակ ունենալով ուսումնասիրել երիտասարդների մասնակցության, քաղաքացիական ներգրավվածության և ժողովրդավարական գործընթացներում երիտասարդների դերի առաջավոր փորձը։

Ուսումնական այցը կազմակերպվել է «EU4Youth: Youth Engagement and Empowerment» (EU4Y) ծրագրի շրջանակում, որը համաֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման դաշնային նախարարության (BMZ) կողմից և իրականացվում է Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ)-ի կողմից՝ «Strengthening Civil Society in the Eastern Partnership» BMZ ծրագրի շրջանակում։

Այցին Հայաստանից մասնակցում էին նաև ԱլտերաԼաբ ՀԿ նախագահ Լաուրա Պողոսյանը, և Երիտասարդական Կազմակերպությունների Միություն ՀԿ խորհրդի անդամ Լուսինե Կարապետյանը։

Դանիական փորձի ուսումնասիրություն

Ծրագրի շրջանակում մասնակիցները ծանոթացել են Դանիայի երիտասարդական քաղաքականության և մասնակցության մոդելին, որը հայտնի է իր համակարգային մոտեցմամբ, մասնակցային մշակույթով և քաղաքացիական հասարակության ու պետական կառույցների արդյունավետ համագործակցությամբ։

Այցերի ընթացքում կազմակերպվել են հանդիպումներ մի շարք առաջատար կազմակերպությունների և հաստատությունների հետ, այդ թվում՝

• Դանիայի երիտասարդական խորհուրդ (DUF) – ազգային հովանոցային կառույց, որը միավորում է ավելի քան 70 երիտասարդական կազմակերպություն,
• Երիտասարդական ժողովրդավարության տուն (Ungdommens Demokratihus) – բաց հարթակ երիտասարդների համար՝ քննարկումների, համագործակցության և մասնակցության խթանման նպատակով,
• New Democracy Fund – աջակցում է ժողովրդավարության զարգացմանն ու քաղաքացիական հասարակության ամրապնդմանը Արևելյան գործընկերության երկրներում,
• SILBA – Initiative for Dialogue and Democracy – խթանում է երկխոսությունը, ժողովրդավարությունը և երիտասարդների ակտիվ ներգրավվածությունը,
• ինչպես նաև Crossing Borders կազմակերպությունը և Դանիայի ուսանողների ազգային միությունը։

Բացի այդ, հանդիպումներ են տեղի ունեցել Երիտասարդական Կարմիր խաչի, Կոպենհագենի երիտասարդական խորհրդի և Տեղական երիտասարդական խորհուրդների դանիական ցանցի ներկայացուցիչների հետ՝ ապահովելով բազմաշերտ պատկերացում երիտասարդների մասնակցության մեխանիզմների մասին՝ ինչպես տեղական, այնպես էլ ազգային մակարդակներում։

Հիմնական հետևություններ և ձեռքբերումներ

Ուսումնական այցի կարևորագույն արդյունքներից մեկը այն էր, որ երիտասարդների մասնակցությունը դիտարկվում է ոչ թե որպես առանձին գործունեություն, այլ որպես ժողովրդավարական կառավարման և համայնքային զարգացման անբաժանելի մաս։

Առանձնացվում են մի քանի կարևոր մոտեցումներ՝

• կայուն և կառուցվածքային հարթակների ստեղծում, որոնք ապահովում են երիտասարդների և որոշում կայացնողների միջև շարունակական երկխոսություն,
• երիտասարդական խորհուրդների և ցանցերի դերը՝ որպես ներկայացուցչական մարմիններ,
• բաց և ներառական հանրային տարածքների կարևորությունը, որոնք խթանում են մասնակցությունն ու նախաձեռնողականությունը,
• կամավորության և գործընկերային աշխատանքի նշանակությունը՝ համայնքային համերաշխության ամրապնդման գործում։

Դանիական փորձը ցույց է տալիս, որ արդյունավետ մասնակցության համար անհրաժեշտ են ոչ միայն ակտիվ երիտասարդներ, այլև համապատասխան միջավայր, վստահության վրա հիմնված հարաբերություններ և երկարաժամկետ ներդրումներ։

Կարևորություն YCCD-ի և տեղական համայնքների համար

Ուսումնական այցը «Դիլիջանի երիտասարդական համագործակցության կենտրոն» ՀԿ-ի համար դարձավ թե՛ ոգեշնչման, թե՛ գործնական գիտելիքների աղբյուր, որոնք կարող են կիրառվել հայկական համատեքստում։ Երիտասարդների մասնակցության խթանումը շարունակում է մնալ կազմակերպության հիմնական առաջնահերթություններից մեկը՝ հատկապես մարզային և գյուղական համայնքներում։

Ստացված փորձը կնպաստի՝

• ԴՈւԿՈ երիտասարդական կենտրոնի գործունեության զարգացմանը՝ որպես երիտասարդների ներգրավման հարթակ,
• ավելի ներառական և մասնակցային ծրագրերի մշակմանը,
• տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ համագործակցության խորացմանը,
• ակտիվ քաղաքացիության և երիտասարդական նախաձեռնությունների խթանմանը Դիլիջանում և այլ համայնքներում։